Ada Lovelace : İlk Bilgisayar Programcısı


Ada Lovelace, asıl adıyla ‘Augusta Ada King’, Lovelace kontesi olduğu için gerçek isminden çok Ada Lovelace adıyla tanınır ancak her şeyden önce Lovelace bilgisayar programcılığının temellerini atmış ve bilgisayar tarihinde ki ilk kadın olmasıyla ön plana çıkmıştır. Henüz daha bilgisayar bile yokken böyle bir cihazın neler yapabileceğini öngörmüş ve hazırladığı algoritmayla yazılım ve bilgisayar tarihine geçmeyi başarmıştır. 10 Aralık 1815 tarihinde Londra’da doğan Lovelace daha küçük yaşlardayken babası tarafından terk edilmiş ve annesinin desteğiyle matematik ve bilime yönlendirilmiştir. Çocukluğundan itibaren bilime ilgi duyan Lovelace her şeye daha on üç yaşındayken bütün hesaplamalarını yaparak tasarladığı uçan bir makine ile başlamıştır.

On yedi yaşına geldiğinde ise ona yön verecek olan kişi İngiliz mühendis Charles Babbage’i tanımıştır. Babbage’in çalışmalarından etkilenmiş ve matematik ve bilim üzerine yoğun bir şekilde çalışmaya başlamıştır. Bilim ve matematiğe ilgisi daha çok artan Lovelace 19. yüzyılın önemli bilim insanları olan William Frend, William King, Mary Somerville ve De Morgan tarafından eğitilmiş ve Lovelace’in üstün matematik yeteneği daha çok ön plana çıkmıştır.

Lovelace, Charles Babbege’in tasarladığı ‘Analitik Makina’ adlı ilkel bilgisayar üzerine yazdığı algoritmayla dikkatleri üzerine çekmiştir.

Öncelikle bu tasarım hakkında yazılan makeleyi çevirmiş daha sonra bunu Babbege’e göndermiştir ve Babbege’in makale üzerine Ada’nın kendi notlarını da ek olarak istemesiyle ikilinin çalışmalarının başlaması bir olmuştur. Ancak yaşadığı dönemde bir kadının kendi adına yayın yapması pek hoş karşılanmadığı için Lovelace adının baş harflerini kullanarak A.A.B. şeklinde bir kısaltma imzayla makalesini yayınlamıştır.

Lovelace’in makaleye eklediklerine göre bu makine uygun şekilde programlanırsa müzik eserleri bestelemek, grafik üretmek ve karmaşık matematiksel problemleri çözmek için kullanılabilirdi. Bu fikirlerini şu şekilde dile getirmişti.

“Analitik Motor’un sayıların yanında başka şeylere de etkisi olabilir. Soyut bilimsel işlemlerle açıklanabilecek ortak temel ilişkileri olan nesneler bulunabilir hatta belki de işletme notasyonunun hareketindeki ve motorun mekanizmasındaki değişimlere duyarlı olabilir.

Örneğin, bilimin uyumu ve müzikal kompozisyonun tiz seslerinin temel ilişkileri bu tarz ifadelere ve değişimlere duyarlılar, o zaman motor da, her türlü karmaşıklık ve boyut derecesinde özenle hazırlanmış ve bilimin parçaları olan müziği besteleyebilirdi.”

Lovelace, Babbage’a gönderdiği mektupta söz konusu makinenin belli ve sonlu sayıda adımdan oluşan bir plan kullanarak ne şekilde Bernoulli sayılarını hesaplayabileceğini anlattığı uzun makelede hesaplamalara dair detaylar vermiştir. Bu anlatım bilgisayar tarihinde somut bir makineye uygulanabilecek olan ilk bilgisayar programı olarak kabul edilmektedir. Charles Baggece, Lovelace’in bu makaleye eklediklerinden çok etkilenmiş ve bir süre sonra ondan bahsederken ‘sayıların büyücü kadını’ ifadesini kullanmıştır.

Ada Lovelace bilime duyduğu ilginin yanı sıra yazar kişiliğiyle de tanınmıştır ancak yazarlık yaptığı dönemde de bilimden uzak kalmamış ağırlıklı olarak bilim üzerine de yazılar yazmıştır. Henüz yirmi yaşındayken Baron William King’le evlenen ada bilime olan ilgisinden hiç vazgeçmemiştir. Ölümü ise daha otuz yedi yaşındayken rahim kanserine yakalanması sonucu olmuştur.

Ada Lovelace bilgisayar tarihinin kuşkusuz çok değer hak eden insanlarından biridir. Ölümünden çok uzun yıllar sonra Lovelace’den ilham alınarak, geliştirilen bir programlama diline ‘Ada’ adı verilmiştir ve Lovelace kadınların da teknolojide yer alabileceğinin çok iyi bir örneği olmuştur. Google Lovelace’ın 197. doğum gününe özel bir doodle hazırlamış ve Ada’yı unutmamıştır. İngiltere Bilgisayar Topluluğu (British Computer Society) 1998 yılından beri Lovelace adında bir ödül vermektedir. İngiltere’de kadın üniversite öğrencileri için düzenlenen BCSWomen Lovelace Colloquium ismini de Lovelace’dan almıştır.

 

Beğendiniz mi? Öyleyse paylaşın!


Bu içeriğe tepki ver

çok iyi çok iyi
1
çok iyi
kötü kötü
1
kötü
iyi iyi
1
iyi
yok artık yok artık
1
yok artık

One Comment

Yorum Yapın

İlginizi Çekecek Diğer İçerikler

shares