Romalıların Muazzam Planlı Şehri : Timgad


Timgad, Cezayir’in Aures Dağlarındaki bir Roman-Berberi kasabası. 1765 yılında İskoçyalı James Bruce tarafından keşfedilene kadar çöl kumlarına gömülü halde terkedilmiş halde bekliyordu. Bu ilginç keşiften sonra uzun bir süre gereken önem gösterilmedi. Ta ki 1881 yılında Fransız arkeleoglar Timgad üzerinde çalışmalara başlayana kadar.

Arkeologların yoğun çalışmaları sonucunda 1000 yıl boyunca kumlar altında kalmış şehrin kalıntıları günyüzüne çıkarıldı. MS 100 yılında İmparator Trajan tarafından kurdurulan Timgad günümüze göre bile oldukça başarılı bir şehir planlamasına sahipti. 20×20 metrelik ızgara şeklinde planlanan şehir Roma şehir planlamasında kullanılan en iyi ızgara planlarından biri olarak değerlendiriliyor. Timgad, UNESCO tarafından 1982 yılında Dünya Mirası alanı olarak ilan edilmiştir.

Peki yaklaşık 2000 sene önce böyle bir şehir neden ve nasıl kurulmuş, sonrasında ise neden terkedilmişti?

Roma İmparatorluğunun MÖ 1. yüzyılda Kuzey Afrika sınırlarını genişletmeye çalışırken göçebe kabilelerin direnişleriyle karşılaşması üzerine, Roma askerleri bölgeye yerleştirildi ve bir şehir inşa etmeleri istendi. Şehir öylesine muazzam planlanmış ve inşa edilmişti ki, göçebe kabileler şehire gidip geldikçe şehirdeki rahat hayata özenmeye başladılar. Şehirde hamamlar, meydanlar ve 3500 kişilik bir tiyatro bile bulunuyordu. Aslında tam olarak planlanan da bölgedeki direnişin kırılması ve barışın sağlanmasıydı. Sonuç olarak plan başarılı oldu. Göçebe kabileler şehir hayatını benimsedi ve Timgad’da yaşamaya başladılar. Öyle ki şehir kurulduktan 50 yıl sonra halkın çoğunluğunu Kuzey Afrikalılar oluşturuyordu.

Şehire yerleşen insanlarla şehirde yaşayan askerler arasında bir fark gözetilmemiş ve eşit koşullarda yaşamaları sağlanmıştı. Bu sayede Kuzey Afrikalı halk, birlikte huzur içinde yaşamanın da getirmiş olduğu çekicilikle Roma dinini benimsemeye başladı. Tiyatroda sergilenen oyunlar, saatler süren hamam sefalarıyla Roma kültürüyle içiçe yaşayan halk asimile olmaya başlamıştı.

Meydanda yer alan “Avlanmak, banyo yapmak, oyunlar oynamak, gülmek; işte yaşamak budur!” yazıtı tam olarak şehirdeki bakış açısını ve insanların rahatlığını yansıtıyordu.

Şehir zeytinyağı ve şarap üretiyor ticaret yapıyordu. Timgad günden güne zenginleşiyor ve şehirde yaşayan nüfus artıyordu. Şehir halkı zenginleşirken çiftçiler ise ağır vergiler altında eziliyordu. Ve sonunda şehirde artan sosyal adaletsizlik sonucunda çiftçiler ayaklandı. Dinsel çatışmalar ve savaşlar yüzlerce yıl sürdü. MS 600’lü yıllarda Arap baskınlarıyla şehir yerle bir edildi ve 1765 yılında keşfedilene kadar kumlar altında gömülü halde bekledi.

#1 Şehirin girişinde bulunan sütunlar

#2 Timgad şehirinin giriş kapısı

#3 Muazzam planlamasıyla Timgad

#4 Timgad halkının kullandığı tuvaletlerden biri

#5 Zamanla Roma inançlarını benimseyenlerin dahil vaftiz edildiği vaftizhane

#6 Timgad

Beğendiniz mi? Öyleyse paylaşın!


Bu içeriğe tepki ver

çok iyi çok iyi
3
çok iyi
kötü kötü
1
kötü
iyi iyi
1
iyi
yok artık yok artık
0
yok artık

0 Comments

Yorum Yapın

shares